Thảo luận Tìm hiểu trang trí biểu tượng trên gốm sứ TQ – 14: Bầu hồ lô (bầu eo)

Xem trong 'Làng Kiến Thức' đăng bởi luat.ngo, 3/3/16, [ Mã Tin: 38829 ] [285 lượt xem - 0 bình luận]

  1. luat.ngo

    luat.ngo (19 )

    BAN QUẢN LÝ (6)

    Chất lượng tạo thương hiệu - Uy tín giữ thành công - Một lần bất tín, vạn lần bất tin

    SĐT :
    0945621800
    Zalo :
    0932355523
    Địa Chỉ :
    Tân Hòa Đông, P.Bình Trị Đông, Quận Bình Tân, TP.HCM
    Gửi tin nhắn
    Tìm hiểu trang trí biểu tượng trên gốm sứ TQ – 14:

    Bầu hồ lô (bầu eo) – hulu (葫芦)

    Ý nghĩa biểu tượng trong trang trí nghệ thuật

    Người Hoa cho rằng hình dáng của quả hồ lô tượng trưng cho trời và đất thống nhất trong một thể thu nhỏ. Phần trên của chiếc bình hồ lô tượng trưng cho trời, còn phần dưới là đất. Hồ lô theo truyền thuyết cổ TH lien quan đến sự hình thành nhân loại. Theo một phiên bản, nó đại diện cho trạng thái nguyên thủy của vũ trụ. Phục Hi hay Fuxi (伏羲)và Nữ Oa hay nuwa (女媧), tổ tiên của loài người, được hình thành chuyển hóa từ đó. Học giả Wen Yiduo dựa trên thần thoại “49 anh chị em” thu thập từ chuyện kể từ dân tộc Miao, Yao và các dân tộc khác, đã có kết luận Phục Hy và Nữ Oa thực chất là những quả bầu eo (bầu hồ lô).

    Bình hồ lô (calabash) tượng trưng cho quyền năng chữa trị và bảo vệ để chống lại bệnh tật /tà ma. Tính biểu tượng này có thể bắt nguồn từ cách phát âm của từ “bầu hồ lô”, hulu (葫芦)mà từ “hồ” đầu tiên phát âm nghe tương tự như từ “hộ” (护), có nghĩa là ngăn cản bảo vệ. Nó cũng phát âm nghe giống như “hỗ” có nghĩa là phò trợ. Nó cũng là một từ đồng âm của từ “phúc” (fu) và từ “lô” (lu) có ý nghĩa hạnh phúc/ sản nghiệp.

    Bởi vì quả bầu eo có nhiều hạt và mọc dạng dây leo nên nó cũng có ý nghĩa sinh sôi nảy nở của dòng giống đi kèm . Đôi khi thay vì bầu hồ lô, hình ảnh của trái dưa leo, quả dưa, quả bầu bí cũng được dung vì tất cả chúng đều có đặc tính nhiều hạt mà có thể biểu trưng cho sự phát triển của thế hệ sau.Đôi khi trong đồ án thiết kế trang trí biểu tượng người ta còn vẽ thêm chữ vạn (swastika)để nhấn mạnh thêm ý nghĩa của số nhiều.

    [​IMG]
    Nậm rượu dáng hồ lô đời Càn Long - motif trang trí bầu eo (mang ý nghĩa phúc) đựợc làm mạnh nghĩa hơn với dơi, cũng phát âm là phúc.

    [​IMG]
    Motif trang trí vẽ bầu eo trên lọ men lam cuối đời nhà Thanh.

    [​IMG]
    Nậm rượu dáng bầu hồ lô đời Jiaqing nhà Minh

    Ý nghĩa trong phong thủy và những niềm tin khác

    Hồ lô là một trong bát bửu ( tám món quý báu – eight precious things) của Đạo giáo , mà phong thủy có mối lien quan mật thiết:

    Từ ngữ Bát bửu thường dùng để chỉ tám món bửu bối của Bát Tiên thường giữ luôn bên mình.

    Mỗi vị Tiên trong Bát Tiên có thể luyện được nhiều bửu bối, nhưng Bát bửu là tám bửu bối thường dùng của Bát Tiên.

    1. Lý Thiết Quả có 2 bửu bối: Hồ lô và gậy sắt.

    2. Hớn Chung Ly có 2 bửu bối: Quạt Long tu, Phất chủ.

    3. Lữ Ðồng Tân có 3 bửu bối: Gươm, Phất chủ, Ống tiêu.

    4. Lam Thể Hòa có 1 bửu bối: Ngọc bản.

    5. Trương Quả Lão có 2 bửu bối: Gậy và Lừa giấy.

    6. Hà Tiên Cô có 1 bửu bối: Hoa sen.

    7. Hàn Tương Tử có 2 bửu bối: Gươm và Giỏ Hoa lam.

    8. Tào Quốc Cựu có 1 bửu bối: Thủ quyển bằng ngọc.

    Quả bầu hồ lô vừa là một công cụ rất mạnh mẽ trong các thuật đạo Lão vừa được dùng để đựng rượu thánh cho các vị bồ tát trong đạo Phật. Tây Vương Mẫu thường xuất hiện trên những tấm bình phong, màn che kèm những câu đối cầu phúc cho mọi nhà. Ba hình tượng tuy khác nhau nhưng đều thể hiện niềm mong muốn trường thọ và hạnh phúc lâu bền.

    Hồ lô quả bầu, dạt dào phúc lành

    Ta thường thấy ông Thọ luôn mang theo mình cây gậy phép có treo quả bầu ở đầu gậy đựng linh đan trường thọ. Một vị bồ tát cũng quen thuộc với mọi người là Quan Âm Bồ tát cũng mang theo một chiếc bình giống như một chiếc bầu hồ lô nhỏ chứa đầy nước thần để ban phúc lành .

    [​IMG]
    10. Người Hoa cho rằng hình dáng của quả hồ lô tượng trưng cho trời và đất thống nhất trong một thể thu nhỏ

    Bày quả bầu khô trong và xung quanh nhà là để cầu xin điềm lành. Quả hồ lô sẽ giúp chủ nhân nhận được nhiều phúc lành và nhiều vị tiên sẽ viếng thăm. Đó cũng là lý do vì sao các đền thờ thường được trang trí bằng nhiều quả hồ lô.

    [​IMG]
    Bày quả bầu khô trong và xung quanh nhà là để cầu xin điềm lành

    Khi quả hồ lô được trang trí bằng các hình vẽ những đứa trẻ, thì có nghĩa là hàng vạn thế hệ tiếp theo đều có con trai nối dõi. Còn khi quả hồ lô được trang trí bởi những quả đào thì có nghĩa là những người cao tuổi trong gia đình sẽ luôn sống thọ cùng con cháu. Đeo một quả hồ lô thu nhỏ bằng vàng ở cổ sẽ tránh được những ảnh hưởng xấu và tai nạn.

    Nơi Tòa Thánh Tây Ninh, ở cấp thứ tám của CTÐ, hai bên có đặt hai Dàn Bát bửu song song và đối xứng nhau để trấn nơi Chánh điện, trên đó có 8 bửu bối của Bát Tiên .

    Ý nghĩa liên quan trong cụm từ “Hợp cẩn giao bôi”

    Trong phong tục hôn nhân truyền thống của người Việt nói riêng, người phương Đông nói chung, có tục “hợp cẩn giao bôi” – một trong những nghi thức quan trọng, được gửi gắm nhiều ước vọng hòa hợp, phồn sinh.( theo NGUYỄN NGỌC THƠ (Trường ĐHKHXH&NV))

    [​IMG]

    [​IMG]

    Có lẽ ai cũng hiểu được ý nghĩa này của phong tục, song dường như ít ai quan tâm và đặt câu hỏi “cẩn” là cái gì, và vì sao là “hợp cẩn”? Trên thực tế, chiếc “cẩn” là một nửa thân vỏ quả hồ lô khô (xẻ đôi) dùng thay thế cho bôi, cốc đựng rượu khi tiến hành nghi lễ. Do vậy, “cẩn” có nguồn gốc từ chiếc hồ lô tự nhiên.

    Trong tự nhiên, hồ lô quả có hai loại hình dáng đặc thù: loại có thân phình to, cuống dài và loại có hai phần thân (trên, dưới) phình ra, giữa có eo nhỏ. Cả hai loại hồ lô này được dân gian ví như hình ảnh của người phụ nữ có mang nên từ xa xưa quả hồ lô mang trên mình ý nghĩa biểu trưng của sự sinh sôi. Bổ đôi một quả hồ lô khô và rỗng ruột ra sẽ có hai dụng cụ đặc biệt, mỗi cái là một chiếc “cẩn” (còn gọi là “bao cẩn”). Trong hôn nhân truyền thống, người ta rót rượu vào “cẩn” và tiến hành nghi thức “hợp cẩn giao bôi”. Như vậy, “cẩn” sẽ chỉ trở nên có ý nghĩa khi hai chiếc hợp vào thành một (thành hồ lô = hòa hợp, sinh sôi), cũng như cuộc hôn nhân chỉ có hạnh phúc và phồn sinh thật sự khi cả hai cùng hòa thành một gia đình đầm ấm, trọn vẹn.

    KhanhHoaThuyNga soạn dịch